جمعى از نويسندگان
324
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
مؤلفان و نويسندگان كتب رجالى ، در معرفى اساتيد حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى ، از ميرزا موسى تبريزى با عنوان صاحب « حاشيهى رسائل » و صاحب « اوثق الوسائل » نام بردهاند . علامه شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعه - جلد 16 وى را چنين معرفى كرده است : حاج ميرزا موسى بن جعفر بن احمد بن لطفعلى خان بن محمد صادق تبريزى قراچه داغى ، از شاگردان برجسته شيخ مرتضى انصارى و آيه ا . . . حاج سيد حسين كوه كمرى ( معروف به سيد حسين ترك ) بوده است . وى عالمى بود فقيه ، اصولى ، زاهد ، متقى . او شرحى بر كتاب معروف استادش شيخ انصارى ( رسائل ) نگاشته كه يكى از بهترين شرح هاى رسائل مى باشد و در سال 1302 ه - . ق در تبريز چاپ و مورد استفاده متبحرين واقع شده است . علامه حاج ميرزا موسى نام اين كتابش را « اوثق الوسائل فى شرح الرسائل » نهاده كه بر اين اساس وى بنام « صاحب شرح الرسائل » و يا « صاحب اوثق » معروف شده است . از تأليفات ديگر اين عالم انديشمند ، كتابى است بنام « حاشيهاى بر قوانين » و كتابى ديگر بنام « غايهى المأمول فى كشف معضلات الاصول » كه تقريرات درس استادش حضرت آيه ا . . . كوه كمرى است و در پشت جلد آن ، تقريظ وى نيز موجود است . وى در سال 1295 ه - . ق آن را تمام كرده و در سال 1313 ه - . ق چاپ شده است . علامه حاج ميرزا موسى تفسيرى نيز بر قرآن كريم داشته كه در سال 1330 ه - . ق در حاشيه قرآن شريف به چاپ رسيده است و با نام « منتخب التفاسير » معروف است . وفات وى را به سال 1307 ه - . ق ثبت كرده اند . « 1 » ( يعنى يكسال قبل از عزيمت آيت ا . . . سيد على آقا قاضى به نجف الاشرف ) كتابهاى الذريعه ، ريحان - ة الادب ، علماى معاصر ، مفاخرآذربايجان ، طبقات مفسران شيعه ، ستارگان درخشان ، هر كدام اطلاعات مختصرى از اين علامهى محقق ارائه نموده اند . 2 - ميرزا محمد على قراچه داغى در كتاب « اسوهى عارفان » « 2 » و « درياى عرفان » « 3 » و « عطش » « 4 » و « طبقات مفسران شيعه » « 5 » از وى بنام يكى از اساتيد دورهى جوانى حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى در تبريز نام برده شده و هيچ اطلاعات ديگرى ارائه نگرديده است و جاى تعجب اينكه در مصاحبهى مرحوم سيد محمد حسن قاضى ( فرزند حضرت آيه ا . . . سيد على آقا قاضى ) از ميرزا محمد على قراچه داغى و از ميرزا موسى تبريزى نامى بميان نيامده و فقط از پدر سيد على آقا قاضى ( حضرت آيه ا . . . سيد حسين قاضى ) و حجه الاسلام نيّر به عنوان اساتيدِ تبريزِ سيد على آقا قاضى نام برده شده است ! « 6 » و آقاى دكتر على اكبر ولايتى نيز با عنوان « سيد محمد قراچه
--> ( 1 ) - الذريعه - ج 16 ( 2 ) - صفحهى 15 ( 3 ) - صفحهى 20 - 19 ( 4 ) - صفحهى 10 ( 5 ) - صفحهى 861 ( 6 ) - عطش - ص 369 - 368